Pap smear và xét nghiệm HPV: bao lâu làm một lần, kết quả bất thường có nghĩa là gì?
Ung thư cổ tử cung là một trong số ít ung thư có thể phòng ngừa hiệu quả, nhờ tầm soát định kỳ và vắc xin. Nhưng nhiều chị em chưa bao giờ làm xét nghiệm vì ngại hoặc nghĩ "mình không có triệu chứng gì". Đây là điều đáng lưu ý: ở giai đoạn đầu, bệnh gần như không có triệu chứng.
1. Pap và HPV khác nhau thế nào
- Pap smear (tế bào học): lấy tế bào cổ tử cung xem dưới kính hiển vi, tìm tế bào bất thường
- Xét nghiệm HPV DNA: tìm virus HPV nguy cơ cao (như chủng 16, 18) trong mẫu tế bào
Hai xét nghiệm dùng cùng một lần lấy mẫu, nhẹ nhàng và nhanh. Pap cho biết tế bào đã thay đổi chưa; HPV cho biết có virus nguy cơ hay không.
2. Bao lâu làm một lần
Theo khuyến cáo phổ biến cho người đã quan hệ tình dục:
- 21–29 tuổi: Pap mỗi 3 năm
- 30–65 tuổi: Pap + HPV mỗi 5 năm, hoặc chỉ Pap mỗi 3 năm
- Trên 65 tuổi: dừng nếu các lần trước bình thường, theo ý bác sĩ
Người suy giảm miễn dịch, từng có tổn thương tiền ung thư hoặc có kết quả bất thường được hẹn dày hơn. Tiêm vắc xin HPV rồi vẫn cần tầm soát.
3. Chuẩn bị trước khi làm
- Chọn lúc sạch kinh, tránh ngày ra máu
- Không quan hệ, thụt rửa, đặt thuốc âm đạo trong 48 giờ trước
- Báo bác sĩ nếu đang mang thai hoặc cho con bú
Thủ thuật mất vài chục giây, có thể hơi tức, ra ít máu sau đó và hết trong ngày.
4. Đọc kết quả thế nào
- Bình thường (âm tính): hẹn lại theo lịch định kỳ
- ASC-US, LSIL: thay đổi nhẹ, thường do HPV, nhiều trường hợp tự hết; bác sĩ có thể làm HPV hoặc hẹn Pap lại sau 6–12 tháng
- HSIL hoặc HPV 16/18 dương tính: cần soi cổ tử cung và sinh thiết để xác định mức độ
Điều quan trọng: kết quả bất thường không có nghĩa là ung thư. Phần lớn là tổn thương tiền ung thư, điều trị được nếu phát hiện kịp.
5. Vắc xin có thay xét nghiệm không
Không. Vắc xin phòng ngừa nhiễm HPV mới, còn tầm soát phát hiện những thay đổi đã có. Hai việc bổ trợ nhau.
6. Dấu hiệu cần khám dù chưa đến lịch
Ra máu sau quan hệ, ra máu giữa hai kỳ kinh, khí hư lẫn máu hoặc hôi bất thường, đau vùng chậu kéo dài.
Mời bạn đặt lịch
Phòng khám Mẹ An thực hiện Tầm soát ung thư cổ tử cung với bác sĩ nữ, lấy mẫu nhẹ nhàng, tư vấn kết quả qua điện thoại. Nếu bạn chưa tiêm phòng, xem thêm Tiêm ngừa HPV. Gọi 0941 388 887 để đặt lịch.
